sesli sohbet

Çin-ABD rekabeti, Pasifik ada ülkeleri üzerinde yoğunlaştı

Son zamanlarda giderek artan Çin-ABD rekabeti, Çin’in Pasifik ada ülkeleri üzerinde hakimiyetini artırmaya emek vermesi ve ABD’nin de Çin’in tesirini dengelemek için ada ülkeleriyle ortaklığını güçlendirmek istemesiyle bu bölge üzerinde yoğunlaştı.

Washington ile Pekin içinde son dönemde jeopolitik rekabet ve gerilimler artarken ABD Başkanı Joe Biden’ın liderliğinde 28-29 Eylül’de Washington’da ilk kere ABD-Pasifik Ada Ülkeleri Zirvesi düzenlendi.

Zirve, Çin’in Solomon Adaları’yla imzaladığı güvenlik anlaşması, ada ülkelerine ziyaretleri ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’ı ziyaretinin arkasından, ABD-Çin rekabetinin oldukça tırmandığı bir zamanda yapılmış oldu.

Zirveye tepki gösteren Çin, ABD’yi “iş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmekle” ve “Pasifik adaları bölgesine blok çatışması getirmekle” suçladı.

Bunun yanı sıra Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, “iş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceklerini” altını çizdi.

Dünyanın da yakından takip etmiş olduğu ABD-Çin rekabetinin Pasifik’te yoğunlaşması, ada ülkelerini “süper güçlerin nüfuz savaşının ortasında kaldıklarını” düşünmeye sevk etti.

Sadece Pasifik ada ülkeleri, iş birliklerinde iklim krizi başta olmak suretiyle kalkınma, ekonomik gelişim ve güvenlik benzer biçimde alanlara öncelik verilmesine gereksinim duyuyor.

11 maddelik “ABD-Pasifik Ortaklığı Bildirgesi”

Mikronezya, Marshall Adaları, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Samoa, Tuvalu, Tonga, Fiji, Cook Adaları, Fransız Polinezyası, Yeni Kaledonya ve Palau liderlerinin yanı sıra Vanuatu ve Nauru’dan temsilcilerin katılmış olduğu iki günlük zirvenin arkasından, 11 maddelik “ABD-Pasifik Ortaklığı Bildirgesi” imzalandı.

ABD ve Pasifik ada ülkeleri zirveyle, “ortaklığı güçlendirme, pasifik bölgeciliğini destekleme, iklim kriziyle öncelikli beraber savaşım etme, ekonomik ve kalkınma iş birliğini geliştirme ve ‘Mavi Pasifik’te sulh ve güvenliği koruma” taahhüdü verdi.

Bildirgeyle liderler, büyük ya da minik herhangi bir ülkenin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini baltalamaya yönelik tüm çabalara karşı çıktıklarını vurgularken, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlatmış olduğu savaşı da kınadı.

Bildirgeyi imzalayanlar içinde, Çin ile kısa sürede bir güvenlik anlaşması icra eden ve Washington’daki bildirgeyi imzalamayacağı kabul edilen Solomon Adaları Başbakanı Manasseh Sogavare de yer aldı.

ABD, Pasifik adalarına yeni yardım sözü verdi

Öte taraftan zirvede konuşan ABD Başkanı Joe Biden, Pasifik ada ülkelerindeki programlara 810 milyon dolardan fazla yardımda bulunacağını duyuru etti.

Buna bakılırsa, söz mevzusu yardımların 330 milyon doları yeni yatırımlara ve iklim değişikliğine ilişkin programlara gidecek.

ABD-Pasifik Ada Ülkeleri Zirvesi, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi’nin 8 ülkeyi kapsayan Pasifik adaları turuna başlamasından kısa süre sonrasında haziranda duyurulmuştu.

Çin: “İş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceğiz”

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 30 Eylül’de yapmış olduğu basın toplantısında, Pasifik ada ülkelerinin büyük güçler arasındaki herhangi bir rekabette “satranç taşları” olarak görülmemesi gerektiğine işaret etti.

Mao, “ABD’nin, iş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmek ve Pasifik adaları bölgesine blok çatışması getirmek yerine, iklim değişikliğine cevap vermede ve kalkınma ve canlanmayı gerçekleştirmede Pasifik adalarını hakikaten desteklemesini umuyoruz.” açıklamasında bulunmuş oldu.

Pasifik ada ülkelerinin egemenliğine ve iradesine saygı duyduklarını kaydeden Mao, kendi iradelerini “asla başkalarına dayatmadıklarını” yada “herhangi bir üçüncü tarafı hedef almadıklarını” altını çizdi.

Mao, iş birliklerinin Pasifik ada ülkelerince sıcak bir halde karşılandığını belirterek “İş birliği adına jeopolitik çekişmelere girmeyeceğiz.” değerlendirmesini yapmış oldu.

Öte taraftan, Çin Komünist Partisinin gösterim organı Global Times, mevzuyla ilgili yayımladığı başyazıda, zirveyi “zamanı” ve “dönüm noktası” olarak niteleyen Washington’ın zirvenin önemini abarttığını ileri sürdü.

ABD’nin bu adımı “ABD’nin bölgeyi kazanmak için yapmış olduğu bir takım eylemin yeni bir hamlesi” olarak değerlendirilirken, ABD’nin taahhütlerini yerine getirme mevzusundaki endişelere yer verildi.

– Çin, Solomon Adaları’yla güvenlik anlaşması imzalamıştı

Çin, 20 Nisan’da Solomon Adaları ile “güvenlik alanında iş birliğine yönelik hükümetler arası çerçeve anlaşması” imzalamış, ABD, Avustralya ve Yeni Zelanda hükümetleri, “detaylarının saydam şekilde paylaşılmadığını savunarak” anlaşmaya ilişkin endişelerini ifade etmişti.

Öte taraftan Solomon Adaları ve Çin içinde imzalanan güvenlik anlaşması, Çin’in gelecek süreçte ülkede askeri üs kurmasına izin verebilme ihtimali ileri sürülerek ABD, Japonya, Yeni Zelanda ve Avustralya’da kaygı uyandırmıştı.

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi’nin mayıs ve haziranda Pasifik bölgesinde 8 ülkeyi kapsayan turunda Çin’in Solomon Adaları ile imzaladığı güvenlik anlaşmasına benzer bir iş birliği çerçevesini, öteki Pasifik ada ülkelerine oldukça taraflı genişletmek istediği ileri sürülmüştü.

ABD’den “Pasifik” açılımı

Washington, acil iklim zorluklarını ve artan jeopolitik gerilimleri gerekçe göstererek şubat ayında Pasifik ada ülkeleriyle ilişkilere yönelik “Hint-Pasifik Stratejisini” yayınlamıştı.

“Pasifik adalarında dayanıklılık inşa etmek için ortaklıklar oluşturmayı” hedefleyen strateji, Biden yönetiminin ABD’nin Hint-Pasifik’teki uzun vadeli konumunu ve bağlılığını güçlendirmeye kesin bulunduğunu vurgulamıştı.

Bu stratejiyle ABD, “Pasifik adaları da dahil olmak suretiyle Cenup Asya ve Okyanusya’ya kadar bölgenin her köşesine odaklanacağını” duyuru etmişti.

Beyaz Saray, Washington’un Papua Yeni Gine ile bir müdafa iş birliği anlaşması temalı müzakerelere yakında başlamayı planladığını duyurmuştu.

Washington ek olarak, Solomon Adaları da dahil olmak suretiyle Pasifik adaları ile FBI eğitimini hızlandırmak için 2,8 milyon dolar sağlamayı kabul etmişti.

ABD, öte taraftan Kiribati, Tonga ve Solomon Adaları’nda bu yıl büyükelçilik açma sözü vermişti.

 

Yoruma kapalı.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku